tłumaczenia przysięgłe

TŁUMACZENIA PRZYSIĘGŁE


1. Na czym polega praca tłumacza przysięgłego?
2. Kto może zostać tłumaczem przysięgłym?
3. Gdzie można zapisać się na egzamin na tłumacza przysięgłego?
4. Gdzie i kiedy odbywa się egzamin na tłumacza przysięgłego?
5. Ile kosztuje egzamin na tłumacza przysięgłego?
6. Jak wygląda egzamin na tłumacza przysięgłego?
       6a. Przebieg i kryteria oceny części pisemnej.
       6b. Przebieg i kryteria oceny części ustnej.
7. Kto wchodzi w skład Państwowej Komisji Egzaminacyjnej?
8. Co dzieje się w przypadku niezdania egzaminu?
9. Co dzieje się po zdaniu egzaminu?
10. Lista tłumaczy przysięgłych.
11. Zasady wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego.
12. Repertorium tłumacza przysięgłego.
13. Stawki wynagrodzeń tłumacza przysięgłego.
14. Kodeks Tłumacza Przysięgłego.


1. Na czym polega praca tłumacza przysięgłego?
Tłumacz przysięgły jest osobą zaufania publicznego i jest uprawniony do:
     1) sporządzania i poświadczania tłumaczeń z języka obcego na język polski, z        języka polskiego na język obcy, a także do sprawdzania i poświadczania
       tłumaczeń w tym zakresie, sporządzonych przez inne osoby;
     2) sporządzania poświadczonych odpisów pism w języku obcym, sprawdzania
       i poświadczania odpisów pism, sporządzonych w danym języku obcym przez
       inne osoby;
     3) dokonywania tłumaczenia ustnego.

2. Kto może zostać tłumaczem przysięgłym?
Wykonywanie zawodu tłumacza przysięgłego reguluje ustawa o zawodzie tłumacza przysięgłego.

Zgodnie z postanowieniami ustawy tłumaczem przysięgłym może być osoba fizyczna, która:
     1) ma obywatelstwo polskie albo obywatelstwo jednego z państw
       członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego
       Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim
       Obszarze Gospodarczym lub, na zasadach wzajemności, obywatelstwo
       innego państwa;
     2) zna język polski;
     3) ma pełną zdolność do czynności prawnych;
     4) nie była karana za przestępstwo umyślne, przestępstwo skarbowe lub za
       nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu obrotu gospodarczego;
     5) ukończyła magisterskie studia wyższe na kierunku filologia lub ukończyła
       magisterskie studia wyższe na innym kierunku i studia podyplomowe w
       zakresie tłumaczenia, odpowiednie dla danego języka;
     6) złożyła z wynikiem pozytywnym egzamin z umiejętności tłumaczenia z
       języka polskiego na język obcy oraz z języka obcego na język polski.

Ustawa nie przewiduje możliwości zwolnienia kandydatów z egzaminu lub odstąpienia od wymogu posiadania odpowiedniego wykształcenia. Powyższe dotyczy również osób, które uzyskały uprawnienia tłumacza przysięgłego w innych państwach.

Przed przystąpieniem do egzaminu nie jest konieczne przedstawienie dowodu spełniania wszystkich warunków określonych w ustawie o zawodzie tłumacza przysięgłego. Jest zatem możliwe, że kandydat najpierw zda egzamin, a dopiero później uzupełni wykształcenie, czy też uzyska odpowiednie obywatelstwo. Należy jednak pamiętać, iż wpis na listę tłumaczy przysięgłych - a tym samym uzyskanie prawa do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego - nastąpi dopiero po przedstawieniu dowodu spełniania wszystkich wymaganych warunków łącznie.

3. Gdzie można zapisać się na egzamin na tłumacza przysięgłego?
Zamiar przystąpienia do egzaminu na tłumacza przysięgłego należy zgłaszać pisemnie na poniższy adres:

Ministerstwo Sprawiedliwości
Departament Organizacyjny
Al. Ujazdowskie 11
00-950 Warszawa
skr. poczt. 33

Przewodniczący Komisji powiadamia kandydata na tłumacza przysięgłego o terminie i miejscu egzaminu nie później niż na 21 dni przed dniem egzaminu.

4. Gdzie i kiedy odbywa się egzamin na tłumacza przysięgłego?
Termin i miejsce egzaminu wyznacza Przewodniczący Komisji biorąc pod uwagę liczbę złożonych wniosków.
Przewodniczący Komisji powiadamia kandydata na tłumacza przysięgłego o terminie i miejscu egzaminu nie później niż na 21 dni przed dniem egzaminu, jednak nie później niż rok po złożeniu przez kandydata wniosku o przeprowadzenie egzaminu..

5. Ile kosztuje egzamin na tłumacza przysięgłego?
Zgodnie z rozporządzeniem Min. Sprawiedliwości koszt egzaminu wynosi 800 zł.
Powyższą kwotę należy wpłacić przelewem na konto:

Ministerstwo Sprawiedliwości
Biuro Finansowo-Administracyjne
00-950 Warszawa, Al. Ujazdowskie 11
NBP O/O Warszawa
77 1010 1010 0400 1922 3100 0000

z dopiskiem "za egzamin na tłumacza przysięgłego".
Opłatę należy wnieść dopiero po otrzymaniu pisma z wyznaczoną datą egzaminu.

6. Jak wygląda egzamin na tłumacza przysięgłego?
Sposób przeprowadzania egzaminu reguluje rozporządzenie Min. Sprawiedliwości w sprawie sposobu przeprowadzenia egzaminu na tłumacza przysięgłego.
Zgodnie z rozporządzeniem egzamin przeprowadzany jest przed Państwową Komisją Egzaminacyjną, liczącą od 3 do 5 osób, i składa się z dwóch części:
     1) tłumaczenia pisemnego, z języka polskiego na język obcy oraz z języka
       obcego na język polski;
     2) tłumaczenia ustnego, z języka polskiego na język obcy oraz z języka
       obcego na język polski.
Maksymalna liczba punktów możliwa do uzyskania przez kandydata podczas
każdej z części egzaminu wynosi 200 punktów.
Ocenę pozytywną otrzymuje kandydat, który uzyskał podczas każdej z części
egzaminu co najmniej 150 punktów.

W czasie egzaminu niedozwolone jest korzystanie przez egzaminowanego z materiałów pomocniczych, a w szczególności ze słowników, podręczników i innych opracowań, a także pomocy innych kandydatów, z zastrzeżeniem ust. 2.2. W czasie egzaminu pisemnego kandydat może korzystać z przyniesionych przez siebie słowników.

       6a. Przebieg i kryteria oceny części pisemnej.
Część pisemną egzaminu wszyscy kandydaci zdają tego samego dnia w tych samych godzinach.
Część pisemna egzaminu trwa 4 godziny.
Część pisemna egzaminu polega na tłumaczeniu 4 tekstów:

       6b. Przebieg i kryteria oceny części ustnej.
Część ustna egzaminu jest przeprowadzana w terminach wyznaczonych przez Przewodniczącego Komisji, nie wcześniej jednak niż po upływie 7 dni od dnia zakończenia części pisemnej egzaminu.
Do części ustnej egzaminu dopuszcza się kandydatów, którzy uzyskali ocenę pozytywną z części pisemnej egzaminu.

7. Kto wchodzi w skład Państwowej Komisji Egzaminacyjnej?
Członków Komisji powołuje i odwołuje, w drodze decyzji, Minister
Sprawiedliwości. Komisja składa się z 11 członków, wyróżniających się wysokim poziomem wiedzy w zakresie jęz. obcych i technik tłumaczeniowych, w tym z:
     1) 4 spośród nauczycieli akademickich zatrudnionych w szkołach wyższych na
       kierunku filologia, wskazanych przez ministra właściwego do spraw
       szkolnictwa wyższego;
     2) 3 spośród tłumaczy przysięgłych będących członkami organizacji
       zrzeszających tłumaczy, wskazanych przez te organizacje;
     3) 3 wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości;
     4) jednego wskazanego przez ministra właściwego do spraw pracy.
Kadencja Komisji trwa 4 lata.
Egzamin na tłumacza przysięgłego jest przeprowadzany przez komisję liczącą od 3 do 5 członków, powoływanych każdorazowo przez Przewodniczącego Komisji.

8. Co dzieje się w przypadku niezdania egzaminu?
W razie niedostatecznego wyniku egzaminu kandydat na tłumacza przysięgłego może przystąpić do ponownego jego składania nie wcześniej niż po upływie roku od daty poprzedniego egzaminu.

9. Co dzieje się po zdaniu egzaminu?
Nabycie uprawnień do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego potwierdza świadectwo wydane przez Ministra Sprawiedliwości.
Osoba, która nabyła uprawnienia do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego, uzyskuje prawo do wykonywania tego zawodu po złożeniu ślubowania i wpisaniu na listę tłumaczy przysięgłych.
Osoba, która nabyła uprawnienia do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego, podlega wpisowi, na swój wniosek, na listę tłumaczy przysięgłych prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości.
Tłumacz przysięgły składa wobec Ministra Sprawiedliwości ślubowanie według następującej roty:

"Mając świadomość znaczenia moich słów i odpowiedzialności przed prawem, przyrzekam uroczyście, że powierzone mi zadania tłumacza przysięgłego będę wykonywać sumiennie i bezstronnie, dochowując tajemnicy państwowej i innej tajemnicy prawnie chronionej oraz kierując się w swoim postępowaniu uczciwością i etyką zawodową".

Po złożeniu ślubowania tłumacz przysięgły składa podpis pod jego rotą.

10. Lista tłumaczy przysięgłych.
Po zdaniu egzaminu, tłumacz wpisywany jest na prowadzoną przez Ministerstwo Sprawiedliwości listę tłumaczy przysięgłych.
Lista ta jest sporządzana w formie elektronicznej i znajduje się tutaj.
Wpis tłumacza przysięgłego na listę obejmuje:
     1) imię i nazwisko;
     2) datę i miejsce urodzenia;
     3) obywatelstwo;
     4) miejsce zamieszkania;
     5) adres do korespondencji;
     6) datę nabycia uprawnień zawodowych tłumacza przysięgłego;
     7) oznaczenie świadectwa tłumacza przysięgłego;
     8) język lub języki, w zakresie których tłumacz przysięgły posiada
       uprawnienia do wykonywania zawodu;
     9) informację o orzeczonych karach z tytułu odpowiedzialności zawodowej
        tłumacza przysięgłego;
     10) informację o uzyskanych stopniach naukowych, tytule naukowym,
       stopniach w zakresie sztuki oraz tytule w zakresie sztuki.

11. Zasady wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego.
Tłumacz przysięgły jest obowiązany do:
     1) wykonywania powierzonych mu zadań ze szczególną starannością i
       bezstronnością, zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa;
     2) zachowania w tajemnicy faktów i okoliczności, z którymi zapoznał się w
       związku z tłumaczeniem;
     3) doskonalenia kwalifikacji zawodowych.

Tłumacz przysięgły nie może odmówić wykonania tłumaczenia w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, na żądanie sądu, prokuratora, Policji oraz organów administracji publicznej, chyba że zachodzą szczególnie ważne przyczyny uzasadniające odmowę.

Tłumacz przysięgły prowadzi repertorium, w którym odnotowuje prowadzone przez siebie czynności

Do poświadczania tłumaczeń oraz poświadczania odpisów pism tłumacz przysięgły używa pieczęci, zawierającej w otoku jego imię i nazwisko, a w środku wskazanie języka, w zakresie którego ma uprawnienia oraz pozycję na liście tłumaczy przysięgłych.
Pieczęć zamawia, na koszt tłumacza przysięgłego, Minister Sprawiedliwości w Mennicy Państwowej.

Na wszystkich poświadczonych tłumaczeniach oraz poświadczonych odpisach pism, które wydaje tłumacz przysięgły, wymienia się pozycję, pod którą tłumaczenie lub odpis są odnotowane w repertorium. Na sporządzonych tłumaczeniach i odpisach pism należy stwierdzić, czy sporządzono je z oryginału, czy też z tłumaczenia lub odpisu oraz czy tłumaczenie lub odpis jest poświadczony i przez kogo.

12. Repertorium tłumacza przysięgłego.
Jest to dokument, który obowiązany jest prowadzić każdy tłumacz przysięgły. Repertorium tłumacza przysięgłego może być prowadzone w formie papierowej lub elektronicznej.
Repertorium winno zawierać:
     1) datę przyjęcia zlecenia oraz zwrotu dokumentu wraz z tłumaczeniem;
     2) oznaczenie zleceniodawcy albo zamawiającego wykonanie oznaczonego
       tłumaczenia;
     3) opis tłumaczonego dokumentu, wskazujący nazwę, datę i oznaczenie
       dokumentu, język, w którym go sporządzono, osobę lub instytucję, która
       sporządziła dokument oraz uwagi o jego rodzaju, formie i stanie;
     4) wskazanie rodzaju wykonanej czynności, języka tłumaczenia, liczby stron
       tłumaczenia oraz sporządzonych egzemplarzy;
     5) opis tłumaczenia ustnego wskazujący datę, miejsce, zakres i czas trwania
       tłumaczenia;
     6) wysokość pobranego wynagrodzenia;
     7) informację o odmowie wykonania tłumaczenia na rzecz sądu, prokuratora,
       Policji oraz organów administracji publicznej, zawierającą datę odmowy,
       określenie organu żądającego tłumaczenia oraz przyczynę odmowy
       tłumaczenia.

Tutaj znajduje się zapis Kodeksu Tłumacza Przysięgłego na temat sposobu, w jaki tłumacz powinien prowadzić repertorium.

13. Stawki wynagrodzeń tłumacza przysięgłego.
W odróżnieniu od tłumaczeń zwykłych, gdzie jako stronę rozliczeniową przyjmuje się stronę o długości 1500 lub 1800 znaków ze spacjami, w przypadku tłumaczeń przysięgłych obowiązuje strona rozliczeniowa długości 1125 znaków.
Tłumacz może swobodnie ustalać z klientem wysokość stawek za 1 stronę wykonanego tłumaczenia.
Jedynie w przypadku wykonywania tłumaczeń dla sądu, prokuratora, Policji oraz organów administracji publicznej obowiązują stawki ustalone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości.

14. Kodeks Tłumacza Przysięgłego.
Rada Naczelna Polskiego Towarzystwa Tłumaczy Ekonomicznych, Prawniczych i Sądowych TEPIS ogłosiła Kodeks Tłumacza Przysięgłego, przyjęty uchwałą podjętą w dniu 31 marca 2005 roku i zaleca jego stosowanie tłumaczom przysięgłym, tłumaczom pełniącym funkcje tłumaczy sądowych powołanych ad hoc oraz zajmującym się tłumaczeniem prawniczym rozumianym jako dziedzina specjalności translatorskiej.
Treść Kodeksu znajduje się tutaj.
TEXTUM- Agencja Usług Językowych, e-mail: contact@textum.pl, tel: +48 12 358 30 85, +48 503 544 390,
Jeśli widzisz błąd na tej stronie, napisz do nas